Ostatnia aktualizacja: 4 listopada 2026 r.
Projekt UC77 trafił do Komitetu do Spraw Europejskich
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakończyło kolejny etap prac nad projektem nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej.
Z dokumentu wynika, że większość uwag zgłoszonych podczas uzgodnień międzyresortowych została uwzględniona albo wyjaśniona. Część rozbieżności pozostała jednak nierozstrzygnięta.
To istotny postęp legislacyjny, ale nie oznacza jeszcze przyjęcia projektu przez Radę Ministrów ani uchwalenia ustawy.
Kogo obejmą nowe obowiązki audytu energetycznego?
Obecnie obowiązek przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa co cztery lata dotyczy zasadniczo dużych przedsiębiorców, z uwzględnieniem ustawowych zwolnień.
Projekt UC77 zmienia podstawowe kryterium ustalania obowiązku.
Zgodnie z proponowanymi przepisami obowiązek wykonywania audytu energetycznego ma dotyczyć przedsiębiorstw, których średnie roczne zużycie energii z trzech ostatnich lat przekracza 10 TJ, czyli około 2 778 MWh rocznie.
Dla największych odbiorców energii, przekraczających 85 TJ, czyli około 23 611 MWh rocznie, projekt przewiduje obowiązek wdrożenia certyfikowanego systemu zarządzania energią.
Progi 10 i 85 TJ występowały już we wcześniejszej wersji UC77. Nie są więc nowością najnowszego projektu.
Zmienia się przede wszystkim sposób i termin realizacji obowiązków.
Więcej czasu na wdrożenie ISO 50001
Jedną z istotniejszych zmian jest wydłużenie proponowanego terminu wdrożenia certyfikowanego systemu zarządzania energią.
Wcześniejsze rozwiązania odwoływały się do terminu 11 października 2027 r., wynikającego z dyrektywy EED.
W ramach uzgodnień ministerstwo zaproponowało, aby przedsiębiorstwa otrzymały 24 miesiące od dnia wejścia w życie polskiej ustawy.
To istotna zmiana dla największych odbiorców energii.
Wdrożenie ISO 50001 wymaga między innymi opracowania przeglądu energetycznego, ustalenia wskaźników efektywności energetycznej, przygotowania dokumentacji systemowej oraz przeprowadzenia certyfikacji.
W dużym przedsiębiorstwie, szczególnie posiadającym kilka zakładów produkcyjnych, przygotowanie takiego systemu może wymagać wielu miesięcy.
Wydłużenie okresu przejściowego daje przedsiębiorcom więcej czasu, jednak dokładny termin będzie zależał od ostatecznego brzmienia i daty wejścia w życie przepisów.
Pierwszy audyt energetyczny – również przewidziano okres przejściowy
Zmiana kryterium obowiązku z wielkości przedsiębiorstwa na zużycie energii oznacza, że audyty będą musiały wykonywać także niektóre firmy, które dotychczas nie były do tego zobowiązane.
Dotyczy to przede wszystkim małych i średnich przedsiębiorstw o relatywnie dużym zużyciu energii.
W ramach prac nad UC77 przewidziano rozwiązania przejściowe dla przedsiębiorców, którzy po raz pierwszy zostaną objęci obowiązkiem.
W analizie aktualnego projektu wskazywany jest termin 12 miesięcy na przeprowadzenie pierwszego audytu. Jego zastosowanie do poszczególnych kategorii przedsiębiorców wymaga jednak potwierdzenia w ostatecznym brzmieniu przepisów przejściowych.
Zmiany dotyczą również kwalifikacji audytorów
Projekt UC77 przewiduje także wprowadzenie nowych zasad potwierdzania kwalifikacji osób wykonujących audyty energetyczne.
W trakcie uzgodnień zmieniono koncepcję uzyskiwania uprawnień.
Zgodnie z aktualnym kierunkiem prac kwalifikacje mają być potwierdzane przez jednostki certyfikujące akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji.
Rozwiązanie ma dotyczyć zarówno audytów energetycznych przedsiębiorstw, jak i audytów efektywności energetycznej.
Projekt przewiduje również okres przejściowy dla osób wykonujących audyty na podstawie dotychczasowych wymagań.
Dla przedsiębiorców zamawiających audyty oznacza to, że w przyszłości istotne będzie nie tylko doświadczenie wykonawcy, ale także spełnienie nowych wymagań dotyczących certyfikacji.
Uproszczenie planów działań po audycie
Kolejna zmiana dotyczy planów działań w zakresie efektywności energetycznej.
W toku uzgodnień zrezygnowano z części obowiązków administracyjnych, w tym corocznej aktualizacji planu i określania wskaźnika wdrożenia.
Nowy plan ma być przygotowywany w powiązaniu z kolejnym audytem lub odpowiednim przeglądem systemu zarządzania energią.
Z punktu widzenia przedsiębiorstwa jest to istotne uproszczenie.
Nie zmienia to jednak podstawowego celu audytu. Dokument powinien wskazywać możliwości poprawy efektywności energetycznej, a firma powinna mieć możliwość oceny zasadności realizacji proponowanych przedsięwzięć.
Co przedsiębiorca powinien zrobić już teraz?
Przepisy nie zostały jeszcze uchwalone, ale kierunek zmian jest znany od dłuższego czasu.
Dlatego przedsiębiorstwa nie muszą czekać z wykonaniem podstawowej analizy zużycia energii.
Pierwszym krokiem powinno być zestawienie zużycia wszystkich nośników energii z trzech ostatnich lat.
W bilansie należy uwzględnić między innymi energię elektryczną, gaz, ciepło, paliwa wykorzystywane w procesach technologicznych oraz transport.
Dopiero po zsumowaniu tych wartości można określić, czy średnie roczne zużycie przedsiębiorstwa przekracza 10 lub 85 TJ.
Szczegółowe przykłady przeliczeń przedstawiliśmy w osobnym artykule: „10 TJ – ile to prądu, gazu i paliwa? Sprawdź progi UC77”.
10 TJ, ile to prądu, gazu i paliwa?
Jeżeli przedsiębiorstwo przekracza jeden z tych progów, warto już teraz przeanalizować sposób realizacji przyszłych obowiązków.
W przypadku firm przekraczających 10 TJ może to oznaczać przygotowanie do audytu energetycznego przedsiębiorstwa.
Dla największych odbiorców energii istotne będzie natomiast porównanie dostępnych rozwiązań w zakresie systemów zarządzania energią i środowiskiem.
Kiedy UC77 wejdzie w życie?
Na 30 października 2026 r. projekt pozostaje na etapie rządowego procesu legislacyjnego.
Zgodnie z pismem Ministerstwa Klimatu i Środowiska proponowany ogólny termin wejścia ustawy w życie wynosi 14 dni od ogłoszenia, z wyjątkami dotyczącymi przepisów wymagających odrębnych terminów.
Nie oznacza to, że wszystkie nowe obowiązki przedsiębiorców zaczną obowiązywać po 14 dniach.
Dla części z nich przewidziano osobne terminy i przepisy przejściowe.
Dokładną datę wejścia nowych obowiązków poznamy dopiero po zakończeniu procesu legislacyjnego i ogłoszeniu ustawy.
Podsumowanie
Nowa wersja UC77 potwierdza kierunek zmian w zakresie audytów energetycznych przedsiębiorstw.
Najważniejsze progi zużycia energii pozostają bez zmian: 10 TJ dla obowiązkowych audytów i 85 TJ dla systemów zarządzania energią.
Istotne zmiany dotyczą terminów realizacji obowiązków, zasad certyfikacji audytorów oraz dokumentacji wymaganej od przedsiębiorców.
Dla firm najważniejsze jest obecnie ustalenie średniego zużycia energii i sprawdzenie, czy po wejściu nowych przepisów zostaną objęte obowiązkiem audytu lub wdrożenia systemu zarządzania energią.
GAMP CORE zajmuje się audytami energetycznymi przedsiębiorstw oraz analizą zużycia energii w obiektach i procesach przemysłowych. Na bieżąco monitorujemy zmiany UC77 i ich wpływ na obowiązki przedsiębiorców.
