PARP – dziś rusza nabór na cyfrową i zieloną transformację

2 listopada 2026 r. rozpoczyna się nabór wniosków o pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw. W ramach instrumentu PARP firmy mogą ubiegać się o finansowanie od 2,5 do 15 mln zł, z preferencyjnym oprocentowaniem 0,5% rocznie i możliwością spłaty części kapitału w formie warunkowej dotacji.

Program obejmuje dwa główne obszary: cyfryzację i automatyzację przedsiębiorstw oraz zieloną transformację, w tym gospodarkę o obiegu zamkniętym (GOZ).

W przypadku GOZ możliwości są znacznie szersze, niż mogłoby się wydawać. Finansowanie może dotyczyć nie tylko instalacji recyklingowych, ale również modernizacji podstawowych procesów produkcyjnych, wymiany maszyn czy wdrożenia technologii ograniczających straty materiałowe.

Jakie inwestycje mogą wpisywać się w GOZ i co trzeba wykazać, aby uzasadnić ich finansowanie?

GOZ to nie tylko recykling odpadów

Gospodarka o obiegu zamkniętym często kojarzy się z segregacją i przetwarzaniem odpadów. Tymczasem w zakładach produkcyjnych możliwości jej zastosowania są znacznie szersze.

Podstawowym założeniem GOZ jest efektywniejsze wykorzystanie dostępnych zasobów, ograniczenie ilości powstających odpadów oraz możliwie długie utrzymanie surowców i materiałów w obiegu gospodarczym.

W praktyce inwestycja GOZ może polegać na modernizacji istniejącego procesu produkcyjnego, jeżeli prowadzi na przykład do:

• zmniejszenia ilości odpadów produkcyjnych
• ograniczenia zużycia surowców na jednostkę produktu,
• zwiększenia udziału surowców wtórnych w produkcji,
• ponownego wykorzystania materiałów lub półproduktów,
• odzysku surowców i wody procesowej.

Nie każda nowoczesna maszyna będzie jednak automatycznie kwalifikowała się jako inwestycja GOZ. Istotny jest rzeczywisty wpływ nowej technologii na gospodarowanie zasobami.

Przyjrzyjmy się kilku przykładom.

1. Wymiana wtryskarek i modernizacja przetwórstwa tworzyw sztucznych

Zakład produkujący elementy z tworzyw sztucznych planuje zakup nowych wtryskarek lub modernizację istniejącej linii technologicznej.

Nowe urządzenia mogą zapewniać większą powtarzalność produkcji, dokładniejsze dozowanie materiału i mniejszą liczbę wadliwych wyrobów. W niektórych procesach modernizacja pozwala również zwiększyć udział regranulatu.

Z punktu widzenia GOZ istotne mogą być:

• ograniczenie liczby braków produkcyjnych,
• zmniejszenie zużycia tworzywa na kilogram lub sztukę gotowego produktu,
• zwiększenie udziału materiałów pochodzących z recyklingu,
• ponowne wykorzystanie odpadów technologicznych.

Ważne jest jednak rozróżnienie pomiędzy poprawą efektywności energetycznej a ograniczeniem zużycia materiałów.

Nowa wtryskarka może zużywać mniej energii elektrycznej na kilogram wyprodukowanego wyrobu. Nie oznacza to jeszcze, że inwestycja wpisuje się w GOZ.

Jeżeli natomiast modernizacja ogranicza ilość odpadów lub pozwala efektywniej wykorzystywać tworzywo, może stanowić podstawę do dalszej analizy możliwości finansowania.

2. Modernizacja lakierni przemysłowej – przykład z praktyki GAMP CORE

To dobry przykład inwestycji, w której poprawa gospodarki zasobami może dotyczyć kilku obszarów jednocześnie.

W 2024 r. w GAMP CORE opracowaliśmy audyt GOZ dla przedsiębiorstwa prowadzącego lakiernię przemysłową.

Analiza obejmowała planowaną modernizację linii technologicznej, zużycie materiałów pomocniczych, gospodarkę odpadami oraz możliwości odzysku i ponownego wykorzystania wody procesowej.

W tego rodzaju inwestycjach istotne mogą być:

• ograniczenie ilości odpadów powstających podczas lakierowania,
• zmniejszenie zużycia rozpuszczalników i innych materiałów pomocniczych,
• zwiększenie ilości ponownie wykorzystanej wody,
• odzysk lub recykling odpadów technologicznych.

W praktyce ocena takiej inwestycji wymaga przeanalizowania nie tylko zużycia energii, ale również przepływu surowców i materiałów przez cały proces.

Trzeba ustalić, co trafia do instalacji, jakie odpady powstają oraz które strumienie materiałowe można ograniczyć lub ponownie wykorzystać.

Przykład lakierni pokazuje, że inwestycja GOZ nie musi polegać na budowie osobnej instalacji recyklingowej. Może dotyczyć modernizacji podstawowej technologii produkcyjnej.

3. Obróbka metali – wycinarki laserowe i modernizacja procesu

Kolejnym przykładem są przedsiębiorstwa zajmujące się obróbką metali.

Inwestycja w nowoczesną wycinarkę laserową, centrum obróbcze lub zautomatyzowaną linię może umożliwiać efektywniejsze wykorzystanie materiału.

Przykładowo odpowiednie przygotowanie procesu rozkroju blach pozwala ograniczyć ilość odpadu powstającego podczas wycinania elementów.

Potencjalne efekty GOZ obejmują:

• ograniczenie strat materiałowych przy rozkroju,
• zmniejszenie ilości odpadu poprodukcyjnego,
• ponowne wykorzystanie pozostałości materiałowych,
• ograniczenie liczby wadliwych elementów.

Sama wymiana wycinarki plazmowej na laserową nie oznacza jednak, że przedsięwzięcie automatycznie spełnia wymagania GOZ.

Jeżeli inwestycja poprawia wyłącznie wydajność lub zmniejsza zużycie energii, może nie wystarczyć do uzasadnienia finansowania w komponencie zielonym.

Dlatego istotne jest porównanie ilości wykorzystywanego materiału oraz powstających odpadów przed modernizacją i po niej.

4. Modernizacja produkcji mebli i wyrobów drewnianych

Potencjał GOZ mogą mieć również inwestycje w zakładach produkujących meble, stolarkę i inne wyroby drewniane.

Przykładem jest zakup nowych urządzeń do rozkroju płyt, centrów obróbczych czy instalacji umożliwiających zagospodarowanie pozostałości materiałowych.

W takich przedsięwzięciach można rozpatrywać:

• ograniczenie ilości płyt zużywanych na jednostkę produktu,
• zmniejszenie strat powstających podczas rozkroju,
• wykorzystanie pozostałości materiałowych do produkcji kolejnych elementów,
• ograniczenie ilości odpadów przekazywanych poza zakład.

W niektórych przypadkach już zmiana technologii przygotowania materiału może poprawić jego wykorzystanie.

Z punktu widzenia GOZ istotne jest jednak wykazanie, że modernizacja rzeczywiście przyniesie mierzalną zmianę w gospodarce materiałowej przedsiębiorstwa.

5. Instalacje odzysku wody i surowców

Nie wszystkie inwestycje GOZ muszą dotyczyć wymiany maszyn produkcyjnych.

Potencjał mogą mieć również technologie umożliwiające odzysk i ponowne wykorzystanie zasobów wykorzystywanych w procesach przemysłowych.

Przykładem są instalacje filtracji i uzdatniania wody, które pozwalają zawracać wodę procesową do ponownego wykorzystania.

Takie rozwiązania mogą być stosowane między innymi w procesach mycia, płukania, lakierowania i przygotowania materiałów.

Efektem inwestycji może być:

• ograniczenie zużycia świeżej wody,
• zmniejszenie ilości odprowadzanych ścieków,
• ponowne wykorzystanie wody technologicznej,
• odzysk wybranych surowców lub materiałów pomocniczych.

Podobnie instalacje do separacji, regeneracji lub recyklingu materiałów mogą umożliwiać ponowne wykorzystanie surowców, które wcześniej opuszczały zakład jako odpady.

Pożyczka PARP na GOZ – jakie są warunki finansowania?

2 listopada 2026 r. rozpoczyna się przyjmowanie wniosków o pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027.

Finansowanie jest dostępne dla mikro-, małych, średnich i dużych przedsiębiorstw.

Najważniejsze parametry instrumentu:

W przypadku inwestycji obejmujących komponent GOZ warunkowa dotacja na spłatę kapitału może wynosić 10% lub 15%, zależnie od lokalizacji inwestycji.

Warunkowa dotacja nie oznacza automatycznego umorzenia kapitału. Jej uzyskanie wymaga spełnienia warunków programu.

Preferencyjne oprocentowanie i możliwość częściowej spłaty pożyczki dotacją podlegają również zasadom pomocy publicznej i pomocy de minimis.

Wnioski przyjmują Partnerzy Finansujący wybrani przez PARP.

Program obejmuje również automatyzację i cyfryzację

Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację nie ograniczają się do inwestycji GOZ.

Drugim kierunkiem wsparcia są przedsięwzięcia związane z cyfryzacją i automatyzacją przedsiębiorstw, w tym rozwiązania wpisujące się w koncepcję Przemysłu 4.0.

Program przewiduje możliwość finansowania między innymi:

• automatyzacji i robotyzacji procesów produkcyjnych,
• zautomatyzowanych stanowisk i centrów wytwórczych,
• systemów zarządzania produkcją, takich jak MES i ERP,
• narzędzi do zbierania i analizy danych produkcyjnych,
• rozwiązań wykorzystujących sztuczną inteligencję i technologie cyfrowe.

Możliwe jest również połączenie komponentu cyfrowego i zielonego w ramach jednej inwestycji.

W takim przypadku projekt może jednocześnie obejmować automatyzację procesu i poprawę wykorzystania surowców lub ograniczenie ilości odpadów.

Czy do uzyskania pożyczki potrzebny jest audyt GOZ?

W przypadku komponentu zielonego istotnym elementem przygotowania inwestycji jest audyt potencjału cyrkularności (audyt GOZ) lub odpowiedni dokument równoważny.

Zgodnie z wyjaśnieniami PARP wydatki tworzące główny komponent inwestycji, stanowiący minimum 60% jej kosztów, muszą bezpośrednio wynikać z audytu potencjału cyrkularności, mapy drogowej cyfryzacji albo dokumentu równoważnego, stosownie do charakteru przedsięwzięcia.

Oznacza to, że zakres planowanej inwestycji powinien mieć uzasadnienie w przeprowadzonej analizie.

W przypadku GOZ audyt powinien pozwalać określić między innymi aktualne wykorzystanie zasobów, obszary powstawania strat materiałowych i odpadów oraz możliwe efekty planowanej modernizacji.

Sama deklaracja producenta maszyny o poprawie wydajności lub zmniejszeniu zużycia energii może okazać się niewystarczająca.

Czy poprawa efektywności energetycznej wystarczy do uzyskania pożyczki GOZ?

To ważne rozróżnienie.

Nowa maszyna może ograniczyć zużycie energii elektrycznej, a jednocześnie poprawić wykorzystanie surowców i zmniejszyć ilość powstających odpadów.

Jednak zgodnie z informacjami PARP komponent zielony nie obejmuje wsparcia ukierunkowanego wyłącznie na zwiększenie efektywności energetycznej przedsiębiorstwa.

Oznacza to, że oszczędności energii mogą stanowić dodatkową korzyść z inwestycji, ale nie powinny być jej jedynym uzasadnieniem w ramach GOZ.

Dla przedsięwzięć dotyczących przede wszystkim zmniejszenia zużycia energii istnieją inne instrumenty finansowania, takie jak preferencyjne pożyczki na efektywność energetyczną czy gwarancja Ekomax.

Kiedy rozpocząć przygotowanie inwestycji?

Przedsiębiorstwo planujące zakup nowych maszyn powinno możliwie wcześnie sprawdzić warunki finansowania.

W szczególności należy zwrócić uwagę na moment rozpoczęcia inwestycji i ponoszenia wydatków.

Zasady programu, w tym przepisy o pomocy publicznej, mogą ograniczać możliwość finansowania przedsięwzięć, przy których prace rozpoczęto przed właściwym terminem.

Dlatego przed podpisaniem zamówienia na maszyny warto sprawdzić warunki obowiązujące u wybranego Partnera Finansującego.

Jak sprawdzić, czy planowana inwestycja ma potencjał GOZ?

Przed rozpoczęciem przygotowywania audytu warto odpowiedzieć na cztery podstawowe pytania:

1. Jakie surowce i materiały są obecnie wykorzystywane w procesie produkcyjnym?
2. Jakie ilości odpadów i braków produkcyjnych powstają podczas produkcji?
3. Czy nowa technologia ograniczy te straty lub umożliwi ponowne wykorzystanie materiałów?
4. Czy przewidywane efekty można wiarygodnie oszacować i później potwierdzić?

Jeżeli planowana modernizacja przynosi mierzalną poprawę gospodarowania zasobami, warto przeanalizować możliwość wykorzystania komponentu GOZ.

Ostateczna ocena zależy jednak od charakteru inwestycji, wyników audytu oraz szczegółowych warunków programu.

Podsumowanie

Inwestycja w gospodarkę o obiegu zamkniętym nie musi oznaczać budowy instalacji recyklingowej.

Potencjał GOZ może mieć również wymiana wtryskarki, modernizacja lakierni, zakup nowej linii do obróbki metali czy zmiana technologii produkcji mebli.

Decydujące znaczenie ma jednak rzeczywisty wpływ przedsięwzięcia na zużycie materiałów, ilość odpadów oraz możliwość ponownego wykorzystania zasobów.

Od 2 listopada 2026 r. przedsiębiorcy mogą ubiegać się o finansowanie takich inwestycji w ramach pożyczek PARP na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw.

GAMP CORE zajmuje się oceną inwestycji przemysłowych oraz przygotowywaniem audytów energetycznych i audytów GOZ. Pomagamy przedsiębiorcom określić potencjalne efekty środowiskowe planowanych modernizacji i przygotować dokumentację stanowiącą podstawę ubiegania się o finansowanie.

Źródła:

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości – „Pożyczki na cyfrową i zieloną transformację przedsiębiorstw”.

PARP – baza pytań i odpowiedzi dotyczących pożyczek, w tym wyjaśnienia dotyczące audytu potencjału cyrkularności i zakresu wydatków.

Materiał opracowano na podstawie dokumentacji programu oraz doświadczeń GAMP CORE w przygotowywaniu audytów GOZ inwestycji przemysłowych.

Stan informacji: 2 listopada 2026 r.